Diş Eti Hastalıkları (Periodontoloji)

Sağlıklı diş etinin rengi mercan pembesi, açık pembe renklidir. Irksal pigmentasyonlar nedeniyle farklı renklenmeler olabilir, özellikle esmerler ve zencilerdeki yaygın melanin depolanmaları patolojik değildir. Hormonal değişimler, menstruasyon, dişetlerindeki aşınmalar , aşırı sigara içme pigmentasyonu arttırır. Sağlıklı diş etleri hava ile kurutulduğunda portakal kabuğu gibi pürtüklü, mat bir görünümdedir. Sağlığını kaybetmiş diş etleri kızarık, yumuşak kıvamlı, şişmiş olarak görünür. Fırçaladıkça kanamaktadır.

Periodontal hastalık: diş ve onu çevreleyen destek dokuları etkileyen bir patolojidir. Zamanında doğru bir şekilde teşhis edilirse tedavi edilebilmektedir. Periodontal hastalıklar diş eti iltihabından hızlı kemik yıkımlarının olduğu, genetik geçiş gösteren sağlam dişlerin sallanarak kaybedildiği şiddetli enfeksiyonlara kadar geniş bir alanı kapsar.

DİŞ ETİ HASTALIKLARININ BELİRTİLERİ:

  • Diş fırçalaması sırasında diş etlerindeki kanama,
  • Kırmızı, şiş ve dokununca kanayan, ağrılı diş etleri,
  • Sürekli ağız kokusu,
  • Dişlerin kendiliğinden sallanmaya başlaması,
  • Dişler arasında zamanla boşlukların meydana gelmesi.

Diş eti çekilmesinin nedenleri;

  • Periodontal hastalık
  • Yaşlanma
  • Gelişimsel anatomik bozukluklar
  • Hatalı diş konumları
  • Hatalı diş fırçalama
  • Periodontal tedavi sonrası
  • Bazı protez parçaları
  • Yanak, dudak kaslarının etkisi
  • Sigara kullanımının diş eti çekilmesini arttırdığı gösterilmiştir.

Sigara, periodontal hastalıkların şiddetini ve dağılımını arttırmaktadır. Sigara içenlerde daha fazla diş eti üzerinde diş taşı, daha az diş eti altında diş taşı ve kanamanın daha az olduğu bunun yanı sıra daha fazla dişi tutan destek dokularda ve kemikte kayıp, kemik kaybı sonucu daha derin cepler görülür.

Diş eti büyümeleri; diş eti hastalıklarının sıklıkla görülen bir şeklidir. Etyolojik etkenleri ve patolojik değişikliklere bağlı olarak sınıflandırılırlar.

  • İltihaba bağlı büyümeler
  • İlaca bağlı büyümeler: antikonvülsanlar, immünsüpresifler, kalsiyum kanal blokürleri
  • Sistemik durumlara bağlı büyümeler: hamilelik, puberte, c vitamini eksikliği, lösemi, granülamatöz hastalıklar
  • Neoplastik diş eti büyümeleri
  • Gerçek olmayan büyümeler

Kronik iltihabi diş eti büyümelerinin etyolojisinde bakteriyel plak, hatalı restorasyonlar, ortodontik uygulamalar, anatomik bozukluklar sayılabilir. Ağız solunumu yapan bireylerde de kronik(uzun süreli) iltihabi büyümeler gözlenir. diş eti koyu kırmızı, parlak görünümlü ve kolaylıkla kanayan bir yapıdadır.

İlaca bağlı diş eti büyümeleri:

Dilantine ilacını kullanan hastaların %50 sinde görülür. Genç hastalarda daha çok rastlanır. İlacın dozu ile büyümenin şiddeti arasında ilişki vardır. Kalsiyum kanal blokörleri hipertansiyon, angına pektoris, kardiak aritmiler gibi kardiovasküler hastalıklarda kullanılan ilaçlardır. Bu tedavilerde kullanılan bazı ilaçlar gingival büyümeye neden olur. Nifedipine sıklıkla kullanılan ilaçtır ve büyüme yapma olasılığı %20 dir. Diltiazem, felodipine, nitrendipine ve verapamil bu hastalarda kullanılan ve diş eti büyümelerine neden olan ilaçlardandır. Böbrek transplantasyonu yapılan hastalarda nifedipine ve cyclosporine kombine kullanılır ve aşırı büyümelere neden olur.

PERİODONTAL HASTALIKLAR erken fark edilebilir mi?

Periodontal hastalıklar, panoramik röntgenlerle ve ağız içi muayene sırasında periodontal sond yardımıyla diş eti cebi ölçümleri yapılarak teşhis edilebilmektedir.

DİŞ ETİ HASTALIKLARI NELERDİR?

Gingivitis(diş eti iltihabı)

Diş yüzeyinde biriken bakteri plağına karşı konağın ilk savunma mekanizması olan iltihabi cevabı vermesi sonucu oluşur. Başlangıçta  gingivitis dişetine komşu diş yüzeyinde biriken bakterilere karşı oluşan akut iltihabi bir cevaptır. Eğer tedavi edilmezse iltihap daha derin periodontal dokulara(diş eti dokusu) yayılır ve alveol kemiğinin kaybına yol açar ki bu durum periodontitis olarak adlandırılır.

Periodontitis

Diş eti hastalıklarının kemiği de etkilediği safhasına Periodontitis denir. Periodontitiste  dişlerin ağızda durmasını sağlayan destek dokuları ve çene kemiğinde yıkım meydana gelir. Tedavi edilmezse dişlerde hiç çürük yokken bile periodontitisten dolayı dişler kaybedilebilir.

Agresif Periodontitis

Genellikle 30 yaştan daha genç sağlıklı bireyleri etkiler. Agresif periodontitis kronik  periodontitisten başlangıç yaşı, hastalığın ilerleme hızı, eşlik eden mikrobiyal plak, konak immün cevabındaki değişiklikler, hastalıklı bireylerin ailelerde toplanması ile ayırt edilir. Lokalize agresif periodontitiste başlangıç yaşı genellikle ergenlik dönemidir. Klinik olarak birinci büyük azı dişi/kesici dişleri etkilenmiştir.

Kronik Periodontitis

Derin diş eti cepleri ve diş eti çekilmeleri olan, genelde 35 yaş üstünde gözlenen bir tablodur. En sık görülen periodontitis tipidir. Genel olarak yavaş ilerleyen bir hastalık olarak kabul  edilirse de buna karşın, diabet, sigara kullanımı ve stres gibi bakteriyel plak birikimine karşı oluşan konağın cevabını değiştiren sistemik veya çevresel faktörlerin varlığında hastalık daha hızlı ilerler. Genellikle erişkinlerde görülebilmesine rağmen, kronik plak ve diş taşı birikimine bağlı olarak çocuklarda ve adölesan dönemde bulunan gençlerde de görülebilir.

Diş eti bakımında dikkat edilecek hususlar:

  • Dişlerinizi ve diş etlerinizi florürlü bir diş macunuyla günde üç kere ve mümkünse her yemekten sonra fırçalayın. Özellikle gece yatmadan önce fırçalamayı ihmal etmeyin.
  • Günde bir kere (gece yatmadan önce) diş ipi kullanın. Eğer dişlerinizin arasında boşluklar varsa ara yüz fırçası kullanın.
  • Yediklerinize dikkat edin. Aşırı rafine şeker içeren, özellikle de dişlerinize yapışan yiyeceklerden kaçının.
  • C vitaminini düzenli almaya dikkat gösterin.